Umów wizytę Portal pacjenta Zadzwoń 22 123 55 50
Link do social media Link do social media
Ostry dyżur okulistyczny
Strona głównaBlogKurza ślepota, czyli pogorszenie widzenia o zmierzchu
Kurza ślepota, czyli pogorszenie widzenia o zmierzchu

Kurza ślepota, czyli pogorszenie widzenia o zmierzchu

02/2024 Opracowanie Redakcja Instytut Oka

Kurza ślepota, znana również jako nokturnalna hemeralopia, to zaburzenie widzenia, które polega na trudnościach w dostosowaniu się do ciemności lub niskiego oświetlenia. Osoby z kurzą ślepotą mają problemy z rozróżnianiem kolorów i kształtów w warunkach zmierzchu lub nocnych. Kurza ślepota może być spowodowana różnymi czynnikami, takimi jak niedobór witaminy A, choroby siatkówki, zaćma, leki lub genetyka. W tym artykule omówimy przyczyny, objawy, diagnozę i leczenie kurzej ślepoty.

Przyczyny kurzej ślepoty

Kurza ślepota jest związana z funkcjonowaniem pręcików, czyli komórek nerwowych w siatkówce odpowiedzialnych za widzenie w słabym świetle. Pręciki zawierają białko zwane rodopsyną, które pozwala na przetwarzanie sygnałów świetlnych. Rodopsyna jest wytwarzana z witaminy A, która jest niezbędna dla prawidłowego widzenia. Niedobór witaminy A może prowadzić do zmniejszenia ilości rodopsyny i upośledzenia widzenia zmierzchowego. Niedobór witaminy A może być spowodowany przez:

  • Niedożywienie lub niezrównoważoną dietę
  • Zaburzenia trawienia lub wchłaniania pokarmu
  • Choroby wątroby lub nerek
  • Nadużywanie alkoholu lub tytoniu

Inne przyczyny kurzej ślepoty mogą być związane z chorobami lub uszkodzeniami siatkówki, takimi jak:

  • Retinitis pigmentosa, czyli dziedziczna degeneracja siatkówki
  • Zwyrodnienie plamki żółtej, czyli starcze uszkodzenie centralnej części siatkówki
  • Zapalenie siatkówki, czyli stan zapalny siatkówki wywołany przez infekcje, autoimmunizację lub urazy
  • Zaćma, czyli zmętnienie soczewki oka
  • Jaskra, czyli wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, który uszkadza nerw wzrokowy

Niektóre leki mogą również wpływać na widzenie zmierzchowe, takie jak:

  • Leki przeciwhistaminowe, które blokują receptory histaminy i mogą zmniejszać produkcję łez
  • Leki przeciwmalaryczne, które hamują syntezę rodopsyny i mogą powodować toksyczne uszkodzenie siatkówki
  • Leki przeciwpadaczkowe, które wpływają na przewodnictwo nerwowe i mogą zaburzać widzenie barw
  • Leki przeciwpsychotyczne, które wpływają na poziom dopaminy i mogą powodować halucynacje wzrokowe

Objawy kurzej ślepoty

Głównym objawem kurzej ślepoty jest trudność w widzeniu w ciemności lub przy słabym oświetleniu. Osoby z kurzą ślepotą mogą doświadczać:

  • Zmniejszonego kontrastu i ostrości widzenia
  • Zaburzeń widzenia barw i kształtów
  • Zwiększonej wrażliwości na jasne światło i oślepianie
  • Zmniejszonego pola widzenia i ubytków w widzeniu
  • Zmęczenia i bólu oczu

Objawy kurzej ślepoty mogą się różnić w zależności od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby. Niektóre osoby mogą mieć tylko lekkie problemy z widzeniem w nocy, podczas gdy inne mogą być całkowicie ślepe w ciemności. Objawy kurzej ślepoty mogą się również pogarszać z wiekiem lub w wyniku pogorszenia się stanu zdrowia.

Diagnoza kurzej ślepoty

Diagnoza kurzej ślepoty jest oparta na badaniu wzroku i historii choroby pacjenta. Lekarz okulista może zastosować następujące metody diagnostyczne:

  • Test Snellena, który polega na odczytywaniu liter o różnych wielkościach z odległości 6 metrów
  • Test Ishihary, który polega na rozpoznawaniu cyfr ukrytych w kolorowych kółkach
  • Test Amslera, który polega na obserwowaniu siatki linii prostopadłych i zauważaniu zniekształceń lub ubytków w widzeniu
  • Elektroretinografia, która polega na pomiarze aktywności elektrycznej siatkówki pod wpływem światła
  • Tomografia optyczna koherencji, która polega na tworzeniu obrazu warstw siatkówki za pomocą wiązki światła laserowego

Lekarz okulista może również zlecić dodatkowe badania, takie jak:

  • Badanie krwi, które może wykryć niedobór witaminy A lub inne zaburzenia metaboliczne
  • Badanie dna oka, które może wykazać zmiany w siatkówce lub nerwie wzrokowym
  • Badanie genetyczne, które może potwierdzić obecność dziedzicznych chorób siatkówki

Leczenie kurzej ślepoty

Leczenie kurzej ślepoty zależy od przyczyny i nasilenia objawów. Niektóre możliwe opcje leczenia to:

  • Suplementacja witaminy A, która może poprawić produkcję rodopsyny i widzenie zmierzchowe
  • Leki, które mogą zmniejszyć stan zapalny, obniżyć ciśnienie wewnątrzgałkowe lub zmienić działanie niektórych neuroprzekaźników
  • Operacja, która może usunąć zaćmę, zastąpić uszkodzoną siatkówkę lub zaimplantować sztuczne pręciki
  • Rehabilitacja, która może pomóc w nauce radzenia sobie z ograniczeniami widzenia i poprawie jakości życia

Leczenie kurzej ślepoty może nie być w stanie całkowicie przywrócić normalnego widzenia, ale może zatrzymać postęp choroby i zapobiec dalszym komplikacjom. Osoby z kurzą ślepotą powinny regularnie odwiedzać lekarza okulistę i stosować się do jego zaleceń. Ponadto, osoby z kurzą ślepotą powinny:

  • Dbaj o prawidłową dietę, która zawiera wystarczającą ilość witaminy A i innych składników odżywczych
  • Unikaj palenia tytoniu i nadmiernego spożywania alkoholu, które mogą pogorszyć stan oczu
  • Nosz okulary przeciwsłoneczne, które mogą chronić oczy przed szkodliwym promieniowaniem UV
  • Używaj odpowiedniego oświetlenia, które nie jest ani zbyt jasne, ani zbyt ciemne
  • Zwracaj uwagę na bezpieczeństwo, szczególnie podczas jazdy samochodem lub poruszania się w nocy

Kurza ślepota jest poważnym zaburzeniem widzenia, które może znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie. Jednak dzięki odpowiedniej diagnozie, leczeniu i profilaktyce można zmniejszyć ryzyko wystąpienia lub pogorszenia się kurzej ślepoty i poprawić komfort życia.

Zarejestruj się do naszego newslettera aby otrzymywać aktualizacje od Instytutu Oka – od wskazówek dotyczących zdrowia oka po najnowsze badania i artykuły

Al. Niepodległości 18, 02-653 Warszawa

22 123 55 50