Ostry dyżur okulistyczny
Strona głównaBlogProfilaktyka wzroku u dzieci
Profilaktyka wzroku u dzieci

Profilaktyka wzroku u dzieci

06/2024 Opracowanie Redakcja Instytut Oka

Wzrok jest jednym z najważniejszych zmysłów, który pozwala nam odbierać i interpretować informacje ze świata. Dlatego tak istotne jest dbanie o zdrowie oczu od najmłodszych lat. Wiele problemów ze wzrokiem u dzieci można wykryć i leczyć na wczesnym etapie, co zapobiega dalszym powikłaniom i poprawia jakość życia. W tym artykule przedstawimy kilka wskazówek, jak zadbać o profilaktykę oczu u dzieci.

Badania wzroku u dzieci

Regularne badania wzroku u dzieci są podstawowym elementem profilaktyki wzroku. Badania te pozwalają na ocenę ostrości widzenia, widzenia barw, widzenia przestrzennego, widzenia obuocznego i prawidłowego ustawienia oczu. Badania wzroku u dzieci powinny być wykonywane przez lekarza okulistę, który jest specjalistą w dziedzinie chorób oczu. Lekarz okulista może zastosować różne metody badania wzroku, w zależności od wieku i współpracy dziecka. Niektóre z nich to:

  • Test Snellena, który polega na odczytywaniu liter o różnych wielkościach z odległości 6 metrów
  • Test Ishihary, który polega na rozpoznawaniu cyfr ukrytych w kolorowych kółkach
  • Test Amslera, który polega na obserwowaniu siatki linii prostopadłych i zauważaniu zniekształceń lub ubytków w widzeniu
  • Elektroretinografia, która polega na pomiarze aktywności elektrycznej siatkówki pod wpływem światła
  • Tomografia optyczna koherencji, która polega na tworzeniu obrazu warstw siatkówki za pomocą wiązki światła laserowego

Badania wzroku u dzieci mogą być również przeprowadzane przez lekarza rodzinnego, pediatrę, pielęgniarkę szkolną lub innego pracownika służby zdrowia. Jednak te badania mają charakter przesiewowy i służą do identyfikacji dzieci, które wymagają dalszej opieki okulistycznej. Nie zastępują one pełnego badania wzroku u lekarza okulisty.

Zaleca się, aby pierwsze badanie wzroku u dziecka było wykonane w wieku 6 miesięcy, a następnie w wieku 3 lat i przed rozpoczęciem nauki w szkole. Później badania wzroku u dzieci powinny być wykonywane co najmniej raz na dwa lata, chyba że lekarz zaleci częstsze badania. Niektóre sytuacje, które mogą wymagać częstszych badań wzroku u dzieci, to:

  • Historia rodzinna chorób oczu, takich jak zaćma, jaskra, zwyrodnienie plamki żółtej, retinitis pigmentosa, czy krótkowzroczność
  • Obecność chorób ogólnoustrojowych, takich jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby tarczycy, czy choroby autoimmunologiczne
  • Przyjmowanie niektórych leków, które mogą wpływać na wzrok, takich jak leki przeciwhistaminowe, przeciwmalaryczne, przeciwpsychotyczne, czy przeciwpadaczkowe
  • Zauważenie u dziecka objawów, takich jak zaczerwienienie, łzawienie, świąd, pieczenie, ropienie, czy wydzielina z oczu, zmniejszona ostrość widzenia, trudności w czytaniu, pisaniu, czy rysowaniu, częste mruganie, zezowanie, czy zamykanie jednego oka, nadwrażliwość na światło, czy częste bóle głowy

Zdrowa dieta i styl życia dla oczu dziecka

Oprócz regularnych badań wzroku u dzieci, ważną rolę w profilaktyce wzroku odgrywa zdrowa dieta i styl życia. Niektóre z zasad, których należy przestrzegać, to:

  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości witaminy A, która jest niezbędna dla prawidłowego widzenia. Witamina A znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak masło, jaja, wątroba, czy ryby, oraz w produktach pochodzenia roślinnego, takich jak marchew, dynia, brokuły, czy szpinak
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości innych witamin i minerałów, które są ważne dla zdrowia oczu, takich jak witamina C, E, B2, B6, B12, kwas foliowy, cynk, czy selen. Te składniki odżywcze znajdują się w owocach, warzywach, orzechach, nasionach, produktach zbożowych, czy nabiału
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości kwasów tłuszczowych omega-3, które mają korzystny wpływ na funkcjonowanie siatkówki i zapobiegają suchym oczom. Kwasy tłuszczowe omega-3 znajdują się w tłustych rybach, takich jak łosoś, makrela, czy sardynki, oraz w olejach roślinnych, takich jak lniany, rzepakowy, czy sojowy
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości płynów, które nawilżają oczy i zapobiegają odwodnieniu. Zaleca się, aby dziecko piło około 6-8 szklanek wody dziennie, unikając napojów gazowanych, słodzonych, czy kofeinowych
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości snu, który regeneruje oczy i poprawia ich funkcjonowanie. Zaleca się, aby dziecko spało około 10-12 godzin na dobę, w ciemnym i cichym pokoju, bez oglądania telewizji, czy korzystania z komputera przed snem
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ilości aktywności fizycznej, która poprawia krążenie krwi i dotlenienie oczu. Zaleca się, aby dziecko uprawiało sporty, takie jak bieganie, rower, pływanie, czy piłka nożna, przez co najmniej 60 minut dziennie, unikając sportów, które mogą zwiększać ryzyko urazów oczu, takich jak boks, czy hokej
  • Zapewnienie dziecku odpowiedniej ochrony oczu przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak promieniowanie UV, kurz, pył, czy chemikalia. Zaleca się, aby dziecko nosiło okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, gdy przebywa na słońcu, okulary ochronne, gdy wykonuje prace domowe, czy eksperymenty naukowe, oraz okulary korekcyjne, gdy ma wadę wzroku

Zdrowe nawyki dla oczu dziecka

Kolejnym aspektem profilaktyki oczu u dzieci są zdrowe nawyki, które pomagają zapobiegać nadmiernemu obciążeniu i zmęczeniu oczu. Niektóre z nich to:

  • Ograniczenie czasu spędzanego przed ekranami, takimi jak telewizor, komputer, tablet, czy telefon. Zaleca się, aby dziecko nie korzystało z tych urządzeń dłużej niż 2 godziny dziennie, z przerwami co 20 minut, podczas których powinno patrzeć na odległe przedmioty przez 20 sekund
  • Odpowiednie oświetlenie miejsca pracy i zabawy dziecka. Zaleca się, aby dziecko pracowało i bawiło się przy naturalnym świetle dziennym lub przy sztucznym świetle, które nie jest ani zbyt jasne, ani zbyt ciemne, ani nie odbija się od ekranu lub powierzchni roboczej. Unikać należy również oświetlenia migotliwego, takiego jak świetlówki, czy żarówki energooszczędne
  • Odpowiednia odległość i wysokość ekranu lub powierzchni roboczej dziecka. Zaleca się, aby dziecko utrzymywało odległość około 50-60 cm od ekranu lub powierzchni roboczej i ustawiało je na wysokości oczu lub nieco niżej, aby nie nadwyrężać szyi i oczu
  • Odpowiednia higiena oczu dziecka. Zaleca się, aby dziecko myło ręce przed dotykaniem oczu, czytało i pisało tylko na czystych i suchych materiałach, unikało dzielenia się okularami, czy soczewkami kontaktowymi z innymi osobami, nie używało kosmetyków do oczu, czy leków bez recepty, i zgłaszało lekarzowi wszelkie dolegliwości związane z oczami

Profilaktyka wzroku u dzieci – podsumowanie

Wzrok jest nieocenionym darem, który pozwala nam cieszyć się pięknem świata. Dlatego tak ważne jest, aby dbać o zdrowie oczu naszych dzieci od najmłodszych lat. Wiele problemów ze wzrokiem u dzieci można wykryć i leczyć na wczesnym etapie, co zapobiega dalszym powikłaniom i poprawia jakość życia. Aby zadbać o profilaktykę wzroku u dzieci, należy pamiętać o regularnych badaniach wzroku u lekarza okulisty, zdrowej diecie i stylu życia dla oczu, oraz zdrowych nawykach, które pomagają zapobiegać nadmiernemu obciążeniu i zmęczeniu oczu. Dzięki temu możemy zapewnić naszym dzieciom zdrowy i szczęśliwy wzrok na całe życie.

Zarejestruj się do naszego newslettera aby otrzymywać aktualizacje od Instytutu Oka – od wskazówek dotyczących zdrowia oka po najnowsze badania i artykuły